Trong những ngày gần đây
trên các trang mạng xã hội có một số ý kiến cho rằng: hoạt động của thế hệ
thanh niên Việt Nam
Vào đầu thế
kỷ XX, trong bối cảnh đất nước Việt Nam đang chìm đắm dưới ách nô lệ của thực
dân Pháp, người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành đã rời Tổ quốc ra đi tìm
đường cứu nước. Ẩn sau dáng người mảnh khảnh của chàng thanh niên hai mươi mốt
tuổi ấy là khao khát cháy bỏng được tìm hiểu về các nền văn minh lớn của thế
giới lúc bấy giờ để học hỏi và tìm ra con đường cứu nước, cứu dân.
Sau 10 năm
bôn ba ở nước ngoài, tháng 7 năm 1920, Nguyễn Ái Quốc bắt gặp ánh sáng của chủ
nghĩa Mác - Lênin. Người tìm thấy trong "cái cẩm nang thần kỳ" đó con
đường giải phóng dân tộc và nhận thức được bao điều mới mẻ, khoa học trong đó
có vấn đề về lực lượng cách mạng, về vai trò, vị thế của thanh niên. Trên cơ sở
những nhận thức mới mẻ đó, Nguyễn Ái Quốc đã giãi bày những suy nghĩ đầy nhiệt
huyết và tha thiết: "Hỡi Đông Dương đáng thương hại! Người sẽ chết mất,
nếu đám Thanh niên già cỗi của Người không sớm hồi sinh"[1].
Vậy là, trong nhận thức của Nguyễn Ái Quốc lúc bấy giờ, thức tỉnh thanh niên là
một trong những bước đầu tiên để thức tỉnh một dân tộc đứng lên đấu tranh giành
lại nền độc lập, để xây dựng một xã hội mới.
Với mong
muốn thực hiện sự hồi sinh đó, Nguyễn Ái Quốc đã tích cực hoạt động, sử dụng
nhiều cách thức, biện pháp để truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin về Việt Nam Nam cách
mạng thanh niên, mở các lớp tập huấn đào tạo cho những thanh niên Việt Nam yêu nước qua tuyển chọn để xây dựng đội ngũ
cán bộ cốt cán cho cách mạng Việt Nam
Trong suốt
quá trình hoạt động lý luận và thực tiễn phong phú của mình cả khi đã ở trên
cương vị lãnh tụ cao nhất của Đảng và Nhà nước, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn giành
sự quan tâm đặc biệt tới thanh niên. Người chú trọng việc động viên, khích lệ
và hướng thanh niên vào những hoạt động sôi nổi của công cuộc kháng chiến và
kiến thiết nước nhà, quan tâm tới việc giáo dục, đào tạo thanh niên… Sự trân
trọng và nhận thức đúng đắn vai trò, vị thế của thanh niên trong tư duy Hồ Chí
Minh thể hiện tập trung trên những nội dung cụ thể sau:
Thứ nhất,
Hồ Chí Minh xác định rõ thanh niên là những chủ nhân tương lai của nước nhà,
những người trực tiếp kế thừa và phát huy truyền thống, sự nghiệp của các thế
hệ cha, anh đi trước. Trong thư "Gửi các bạn thanh niên" ngày
17-8-1947, Hồ Chí Minh viết: "Người ta thường nói: Thanh niên là người chủ
tương lai của nước nhà. Thật vậy nước nhà thịnh hay suy, yếu hay mạnh một phần
lớn là do các thanh niên"[2].
Cùng với việc chỉ rõ vai trò, vị thế to lớn đó của thanh niên, Hồ Chí Minh nhắc
nhở thanh niên phải có tư thế chủ động cả về tâm lý và nhận thức để từ đó xác
định đúng con đường đi cho bản thân mình và biến nó trở thành những hành động
thực tiễn. Theo Người, "Thanh niên muốn làm người chủ tương lai cho xứng
đáng thì ngay hiện tại phải rèn luyện tinh thần và lực lượng của mình, phải ra
làm việc để chuẩn bị cái tương lai đó"[3].
Bằng chính trải nghiệm tuổi trẻ của bản thân và bài học từ các vĩ nhân trong
lịch sử, Hồ Chí Minh đã chỉ ra cho thanh niên con đường và cách thức để khẳng
định vai trò, vị thế của mình đó là: phải bắt đầu từ "chí hướng",
"có chí thì quyết tìm ra việc và quyết làm được việc"[4].
Việc ở đây không phải là những chương trình, kế hoạch mênh mông, đọc nghe sướng
tai nhưng không thực hiện được mà phải là những công việc thiết thực. Theo Hồ
Chí Minh, thanh niên phải biết bắt đầu từ những việc nhỏ, việc dễ dần dần đến
những việc lớn hơn, khó khăn hơn mới có thể làm được tốt, mới từng bước thực
hiện được "chí hướng" của mình.
Thứ hai, Hồ
Chí Minh luôn xem tuổi trẻ là lứa tuổi đẹp nhất, sung mãn nhất của cuộc đời, là
mùa xuân của xã hội, của dân tộc, thanh niên chính là lực lượng xung kích tham
gia hoạt động trên tất cả các mặt của đời sống xã hội. Người khẳng định:
"Một năm khởi đầu từ mùa xuân. Một đời khởi đầu từ tuổi trẻ. Tuổi trẻ là
mùa xuân của xã hội"[5]. Với
tư cách là một lực lượng đông đảo của xã hội có mặt ở mọi nơi, trong mọi lĩnh
vực, ngành nghề nên dù ở cương vị, công việc nào thanh niên cũng phải luôn hăng
hái, xung phong, phải tỏ ra là lực lượng sung sức nhất, tiêu biểu nhất cho sức
sống của chế độ xã hội mới. Để làm được điều đó, Hồ Chí Minh đặt ra cho thanh
niên một số yêu cầu rất cụ thể đó là "tiên thiên hạ ưu, hậu thiên hạ
lạc" (Sự hy sinh, khó nhọc thì mình làm trước người ta, còn sự sung sướng,
thanh nhàn thì mình nhường người ta hưởng trước); "ham làm những việc ích
quốc lợi dân"; "siêng năng, tiết kiệm, trong sạch"; "đoàn
kết, thân ái, nói ít làm nhiều"; "không kiêu ngạo, tự mãn"…
Thanh niên không chỉ phải gương mẫu trong học tập, công tác, trong đạo đức, là
tấm gương cho thiếu niên, nhi đồng noi theo mà thanh niên còn phải là "một
lực lượng to lớn và vững chắc trong công cuộc kháng chiến và kiến quốc, đồng
thời phải vui vẻ, hoạt bát"[6].
Thứ ba,
trân trọng và nhận thức đúng đắn vai trò, vị thế của thanh niên, Hồ Chí Minh
luôn quan tâm tới công tác giáo dục, đào tạo thanh niên. Theo Người, giáo dục,
đào tạo thanh niên để họ trở thành một lực lượng kế cận "vừa hồng vừa
chuyên" là một nhiệm vụ quan trọng của cách mạng. Đây là trách nhiệm của
Đảng, Nhà nước và của toàn xã hội. Bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau không
chỉ đơn thuần là việc chuẩn bị về con người mà quan trọng hơn là vấn đề xây
dựng con người. Đó là một quá trình lâu dài được tiến hành ở tất cả các bậc
học, có sự tham gia của cả gia đình, nhà trường và toàn xã hội. Đối với thanh
niên, Hồ Chí Minh bên cạnh việc quan tâm giáo dục, đào tạo lực lượng này về mục
tiêu, lý tưởng, truyền thống dân tộc, đạo đức cách mạng, Người còn chỉ rõ phải
nhanh chóng hướng lực lượng này vào những hoạt động thực tiễn thiết thực, đào
tạo họ trở thành những con người có kỹ năng, có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ.
Vạch ra vai trò của giáo dục nhà trường đối với thanh niên Hồ Chí Minh viết:
" Trường học của chúng ta là trường học của chế độ dân chủ nhân dân, nhằm
mục đích đào tạo những công dân và cán bộ tốt, những người chủ tương lai tốt
của nước nhà. Về mọi mặt, trường học của chúng ta phải hơn hẳn trường học của
thực dân và phong kiến"[7].
Bên cạnh việc đề cao vai trò của giáo dục nhà trường và gia đình, Hồ Chí Minh
còn yêu cầu các tổ chức đoàn thể xã hội, nhất là tổ chức Đoàn thanh niên phải
biết quan tâm tạo môi trường, điều kiện thuận lợi cho thanh niên hoạt động;
hướng dẫn, tổ chức và biết phát huy vai trò, sức mạnh của họ vào những phong
trào và hoạt động sâu, rộng, thiết thực trong thực tế xây dựng chủ nghĩa xã hội
và đấu tranh thống nhất nước nhà.
Thứ tư, dù
ở đâu và với cương vị nào, ngay cả khi đã trở thành người đứng đầu của Đảng và
Nhà nước với bộn bề công việc nhưng Hồ Chí Minh vẫn giành sự quan tâm đặc biệt
tới thanh niên, hướng suy nghĩ và tình cảm của mình về thanh niên. Tâm sự với
thanh niên tại Đại hội Sinh viên Việt Nam
Từ những
trải nghiệm phong phú của tuổi trẻ bản thân, kinh nghiệm rút ra từ những bài
học lịch sử và quá trình tìm hiểu, nghiên cứu chủ nghĩa Mác - Lênin, ngay từ
rất sớm, Hồ Chí Minh đã có những nhận thức đúng đắn về vai trò, vị thế của
thanh niên. Được sự dìu dắt của Đảng và Bác Hồ kính yêu, sự tin cậy, yêu mến
của nhân dân, các thế hệ thanh niên Việt Nam đã không ngừng trưởng thành, ngày
càng lớn mạnh đóng góp có hiệu quả vào quá trình đấu tranh giải phóng dân tộc
và công cuộc xây dựng chế độ xã hội mới. Ngày nay những yêu cầu, đòi hỏi của sự
nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa trong thời kỳ đẩy mạnh công
nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước tiếp tục đặt ra nhiều thời cơ, vận hội và cả
những thách thức lớn cho thanh niện Việt Nam. Trên cơ sở tư tưởng Hồ Chí Minh
về vai trò, vị thế thanh niên và những quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về
thanh niên, để phát huy được vai trò và sức mạnh của thanh niên Việt Nam trong
sự nghiệp đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước hiện nay thiết nghĩ
cần tập trung vào một số vấn đề sau:
Một là, tăng cường công tác giáo dục làm
cho thanh niên nhận thức đúng đắn về sự nghiệp đổi mới, công nghiệp hóa, hiện
đại hóa đất nước và vai trò, trách nhiệm của thanh niên trong sự nghiệp đó.
Sự nghiệp đổi mới được Đảng ta khởi
xướng và lãnh đạo (từ Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI năm 1986) đến nay đã
thu được những thành tựu to lớn trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội.
Công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước được Đảng ta xác định là nhiệm vụ trung
tâm trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội nhằm xây dựng cơ sở vật chất - kỹ
thuật cho chủ nghĩa xã hội với mục tiêu gần là phấn đấu đến năm 2020 "đưa
nước ta cơ bản trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại". Sau 30
năm thực hiện sự nghiệp đổi mới dưới sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng, kinh tế -
xã hội, quốc phòng, an ninh của đất nước đã có những bước tiến vượt bậc, đời
sống vật chất và tinh thần của nhân dân được nâng lên, vị thế của nước ta trên
trường quốc tế cũng được củng cố và tăng cường… Những thành tựu chung đó của
đất nước một mặt vừa tạo ra những tiền đề và điều kiện thuận lợi cho thanh niên
Việt Nam hiện nay phát huy vai trò, sức mạnh của mình nhưng mặt khác cũng đặt
ra những yêu cầu ngày càng cao đối với thanh niên trong việc nhận thức và tham
gia có hiệu quả vào sự nghiệp chung của cả dân tộc. Tăng cường công tác giáo
dục làm cho thanh niên nhận thức đúng đắn về sự nghiệp đổi mới, công nghiệp
hóa, hiện đại hóa đất nước là trách nhiệm của tất cả các cấp, các ngành, của
toàn xã hội trong đó có vai trò to lớn của Đoàn thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh
và Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam. Là những tổ chức có chức năng, nhiệm vụ
"đoàn kết, tập hợp, giáo dục mọi tầng lớp thanh niên Việt Nam", Đoàn
thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh và Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam phải phát
huy được vai trò tiên phong trong công tác tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận
thức cho thanh niên về sự nghiệp cách mạng của Đảng, của dân tộc, về sự nghiệp
đổi mới hiện nay. Thông qua chương trình và kế hoạch hành động của mình, các tổ
chức Đoàn, Hội các cấp phải hướng thanh niên vào các phong trào hành động cụ
thể, thiết thực để qua đó nâng cao nhận thức chính trị cho thanh niên và phát
huy vai trò của họ trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Việc tuyên
truyền, giáo dục thanh niên cần phải được tiến hành ở mọi lúc mọi nơi (có thể
tiến hành trực tiếp hoặc lồng ghép với các hoạt động khác) với nhiều hình thức
phong phú và hiệu quả. Nội dung giáo dục cũng cần phải toàn diện và có tính hệ
thống như: Học tập nghị quyết của Đảng; giáo dục truyền thống vẻ vang của Đoàn,
Hội, của thanh niên Việt Nam; Những
thành tựu và thách thức của đất nước trong sự nghiệp đổi mới; Vai trò
của thanh niên gắn với những phong trào lớn của thanh niên hiện nay…
Hai là, tạo môi trường, điều kiện thuận
lợi để thanh niên học tập, rèn luyện nâng cao trình độ tri thức và từng bước
hoàn thiện nhân cách, đồng thời phát huy được tính xung kích, năng động, sáng
tạo của họ trong hoạt động thực tiễn.
Để thực hiện tốt vấn đề này trước hết
cần phải "Đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục và đào tạo theo nhu cầu
phát triển của xã hội; Đẩy mạnh xã hội học tập, tạo cơ hội và điều kiện cho mọi
công dân được học tập suốt đời"[12].
Phải kết hợp chặt chẽ giữa giáo dục nhà trường, gia đình và xã hội để tạo ra
một môi trường giáo dục đồng bộ cho thanh niên học tập, rèn luyện. Các tổ chức
xã hội đặc biệt là các tổ chức của thanh niên cần động viên thanh niên tham gia
vào các hoạt động cộng đồng và tạo mọi điều kiện để họ phát huy hết khả năng,
sở trường của mình. Bên cạnh việc phát huy vai trò xung kích, tính năng động,
sáng tạo của thanh niên trong thực hiện các phong trào lập thân, lập nghiệp,
tham gia xây dựng và bảo vệ Tổ quốc… các cấp, các ngành cũng cần quan tâm và
tạo điều kiện để mở rộng giao lưu, hợp tác giữa thanh niên Việt Nam với thanh
niên quốc tế. Thực tế trong những năm vừa qua đã cho thấy việc mở rộng giao lưu
quốc tế cho thanh niên không chỉ thúc đẩy và tăng cường sự hiểu biết lẫn nhau
giữa thanh niên Việt Nam với thanh niên quốc tế mà qua đó còn góp phần giúp
thanh niên nước ta nâng cao lòng tự hào dân tộc, có cơ hội học hỏi và tăng
cường vốn hiểu biết toàn diện của mình.
Ba là, thực hiện tốt việc định hướng
nghề nghiệp và giải quyêt việc làm cho thanh niên.
Việc làm và nghề nghiệp là yêu cầu cấp
thiết của xã hội trong quá trình phát triển, là nguyện vọng chính đáng và mối
quan tâm hàng đầu của mỗi thanh niên. Vấn đề định hướng nghề nghiệp và giải
quyết việc làm cho thanh niên không chỉ mang ý nghĩa chính trị - xã hội sâu sắc
mà còn đem lại hiệu quả thiết thực giúp cho thanh niên có nghề nghiệp và việc
làm theo đúng khả năng, sở trường, ngành nghề chuyên môn góp phần quan trọng vào
việc phát huy vai trò của thanh niên trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Định
hướng nghề nghiệp cho thanh niên là trách nhiệm của mỗi gia đình và của toàn xã
hội. Trong những năm vừa qua cùng với các cấp, các ngành, Đoàn thanh niên cộng
sản Hồ Chí Minh và Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam đã phát huy được vai trò
của mình trong phối, kết hợp với các lực lượng triển khai được nhiều chương
trình nhằm dạy nghề và giải quyết việc làm cho thanh niên với các nội dung như:
tư vấn, đào tạo nghề, giới thiệu việc làm thông qua các trung tâm xúc tiến việc
làm, trường dạy nghề cho thanh niên ở các cấp... Thông qua các hoạt động do
Đoàn, Hội tổ chức đã xuất hiện nhiều mô hình với cách làm hiệu quả như: tổ chức
hội chợ việc làm và ngày hội thanh niên với nghề nghiệp; phát triển hệ thống
các trung tâm dạy nghề, dịch vụ việc làm thanh niên; các Câu lạc bộ, các Hội
các nhà Doanh nghiệp trẻ cấp tỉnh cũng ra đời và ngày càng phát triển. Trong
những năm tới, trước yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, vấn đề
định hướng nghề nghiệp và việc làm cho thanh niên tiếp tục được đặt ra gay gắt
đòi hỏi xã hội chúng ta phải có những giải pháp đồng bộ để giải quyết. Đó chính
là cơ sở để thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển một cách bền vững đồng thời phát
huy được nguồn nhân lực to lớn của thanh niên trong sự nghiệp đổi mới.
Bốn là, quan tâm xây dựng bản lĩnh thanh
niên thời đại mới, chủ động khắc phục những hạn chế và tiêu cực còn tồn tại
trong một bộ phận thanh niên hiện nay.
Sự nghiệp đổi mới, công nghiệp hóa hiện
đại hóa đất nước trong bối cảnh thế giới có nhiều biến động phức tạp hiện nay
đặt ra cho thanh niên Việt Nam
[2], 3 Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb CTQG,
H.2000, t.5, tr.185
[5] Hồ Chí
Minh: Toàn tập, Nxb CTQG, H.2000, t.4, tr.167
[6] Hồ Chí
Minh: Toàn tập, Nxb CTQG, H.2000, t.6, tr.198
[7] Hồ Chí
Minh: Toàn tập, Nxb CTQG, H.2000, t.8, tr.80
[8] ,9 Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb CTQG, H.2000, t.9,
tr.172, 174
[12] ĐCSVN:
Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI, Nxb CTQG, H.2011, tr.77
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét