Ý NGHĨA VÀ TẦM VÓC LỊCH SỬ CỦA CÁCH MẠNG THÁNG TÁM

Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945 là trang sử chói lọi, mở ra bước ngoặt vĩ đại trong lịch sử dân tộc Việt Nam. Đến nay, đã 72 năm sau thắng lợi đó, nhân dân Việt Nam không ai có thể quên được những ngày tháng lịch sử ấy. Ngần ấy năm, bằng những việc làm cụ thể, ý nghĩa, thiết thực, chúng ta đã có những đánh giá, nhìn nhận khách quan, trung thực với lịch sử. Thế nhưng, các thế lực thù địch lại tung ra nhiều luận điệu xuyên tạc, hòng hạ thấp ý nghĩa của các sự kiện khi đánh giá về sự kiện cách mạng tháng Tám. Bởi vậy, nhận rõ thủ đoạn đó của chúng và kiên quyết lên án, bác bỏ là hết sức quan trọng, cần thiết.

Các thế lực thù địch đưa ra luận điệu: Cách mạng Tháng Tám chỉ là sự “ăn may” khi phát xít Nhật đầu hàng đồng minh, còn về đánh giá vai trò thì Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh không có vai trò gì. Chúng còn xuyên tạc Cách mạng Tháng Tám đã đưa dân tộc ta vào “thảm họa” với hai cuộc chiến tranh (1945 - 1954 và 1954 - 1975), làm cho nhân dân vẫn tiếp tục đi vào cuộc chiến tranh vô nghĩa. Theo họ, nước ta vẫn có độc lập bằng cách xin “chính quốc” trao trả độc lập vừa tránh được chiến tranh lại còn đi theo con đường của các nước tư bản để phát triển.

Một số quan điểm cho rằng “khoảng trống quyền lực” đã xuất hiện khi mà Nhật “hất cẳng” Pháp (09-3-1945), Đông Dương nói chung và Việt Nam nói riêng là thuộc địa của Nhật chứ không phải của Pháp. Tuy nhiên, Nhật chịu thất bại thảm hại và tuyên bố đầu hàng quân Đồng minh vô điều kiện. Do đó, cách mạng chỉ cần nổ ra là giành thắng lợi.

Thực tiễn chứng minh,  với các cao trào cách mạng 1930-1931 và 1936-1939 do Đảng lãnh đạo. Đảng và quần chúng được tập dượt, là bước đệm cho Tổng khởi nghĩa giành vũ trang giành chính quyền. Sau khi chiến tranh thế giới thứ 2 nổ ra, cục diện cách mạng ở Đông Dương có sự thay đổi, Đảng ta nhận định và chuyển hướng chỉ đạo chiến lược từ đấu tranh đòi các quyền tự do dân chủ trước đó chuyển sang nhiệm vụ bức thiết hơn đó là đặt nhiệm vụ giải phóng dân tộc lên hàng đầu và phát động cao trào đấu tranh mới tiến tới Tổng khởi nghĩa giành chính quyền. Đảng ta khẳng định: “Trong lúc này nếu không giải quyết được vấn đề dân tộc giải phóng, không đòi được độc lập, tự do cho toàn thể dân tộc, thì chẳng những toàn thể quốc gia dân tộc còn chịu mãi kiếp ngựa trâu, mà quyền lợi của bộ phận, giai cấp đến vạn năm cũng không đòi lại được” (Hội nghị Trung ương lần thứ 8 tháng 5-1941). Sau sự kiện phát xít Nhật đảo chính Pháp, Ban Thường vụ Trung ương Đảng ra Chỉ thị “Nhật - Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta”. Nhằm phát động cao trào chống Nhật cứu nước làm tiền đề cho cuộc tổng khởi nghĩa giành chính quyền. Sau khi Nhật tuyên bố đầu hàng Đồng minh vô điều kiện, bọn tay sai của chúng ở Đông Dương rơi vào dao động, hoang mang đến cực độ. Hội nghị toàn quốc do Trung ương Đảng triệu tập và cử ra Ủy ban khởi nghĩa toàn quốc với nhận định chuẩn xác: thời cơ khởi nghĩa đã chín muồi. Đêm 13-8, Ủy ban khởi nghĩa toàn quốc ra Lệnh tổng khởi nghĩa. Ngày 16-8-1945, Đại hội quốc dân họp, quyết định thành lập Ủy ban giải phóng dân tộc Việt Nam (tức Chính phủ lâm thời) do lãnh tụ Hồ Chí Minh làm Chủ tịch. Hưởng ứng lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến, nhân dân cả nước đã nhất thể đứng lên chiến đấu anh dũng, cuộc Tổng khởi nghĩa của nhân dân ta đã thành công chỉ trong vòng chưa đầy nửa tháng, lật đổ bộ máy thống trị để lập ra chính quyền cách mạng trên cả nước. Và tất yếu của lịch sử dân tộc Việt Nam và nhân loại đã chứng kiến Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn Độc lập vào ngày 02-9-1945 tại Quảng trường Ba Đình lịch sử tuyên bố nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời, chấm dứt sự nô dịch của đế quốc mở ra trang lịch sử mới của dân tộc.

 Như vậy, Cách mạng Tháng Tám nổ ra và giành thắng lợi nhanh chóng là nhờ sự tài tình của Đảng và Bác Hồ. Đó là sự tài tình trong nghệ thuật chỉ đạo và lãnh đạo cách mạng; sự chuẩn bị chu đáo về đường lối, lực lượng,… Thắng lợi đó để lại bài học kinh nghiệm về việc dự báo, chớp lấy thời cơ lịch sử “ngàn năm có một” để lãnh đạo nhân dân Việt Nam đứng lên tự giải phóng mình, chứ không hề ngồi yên trông mong, chờ đợi một “khoảng trống quyền lực” hay sự van xin giặc rủ lòng thương “trao trả độc lập”.

Cuộc Tổng khởi nghĩa Cách mạng Tháng Tám năm 1945 ở Việt Nam đã góp phần rất lớn trong phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới và xứng đáng là một biểu tượng sáng chói của lịch sử dân tộc. Ở giai đoạn hiện nay, nhân loại đang chứng kiến sự tiến triển của khu vực hoá và toàn cầu hóa nhưng sự hòa chung này không để xóa nhòa lịch sử dân tộc do cha ông ta để lại. Và hơn lúc nào hết, mốc son chói lọi của Cuộc Tổng khởi nghĩa Cách mạng Tháng Tám năm 1945 đã đánh dấu bước chuyển mình vĩ đại của dân tộc Việt Nam trong dòng chảy của lịch sử thế giới. Ý nghĩa và tầm vóc lịch sử vô cùng to lớn của nó cùng với công lao to lớn của Chủ tịch Hồ Chí Minh không một ai, một thế lực nào có thể phủ nhận được.