KINH TẾ THỊ TRƯỜNG THEO ĐỊNH HƯỚNG XÃ HỘI CHỦ NGHĨA

Hội nghị lần thứ 5, Ban Chấp hành Trung ương khóa XII (5/2017) đã ban hành Nghị quyết số 11-NQ/TW về hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Ngay sau đó, có một số quan điểm lại tiếp tục rêu rao rằng: Đảng Công sản Việt Nam vẫn cố giữ lấy “định hướng xã hội chủ nghĩa” ở trong nước. Họ cho rằng kinh tế thị trường và định hướng xã hội chủ nghĩa “triệt tiêu nhau”, “như nước với  lửa”, “đầu Ngô mình Sở”, “không thể dung hòa”. Họ kêu gọi xóa bỏ định hướng xã hội chủ nghĩa trong mô hình kinh tế tổng quát ở nước ta.

Nghiên cứu lịch sử kinh tế thị trường, phải khẳng định dứt khoát với nhau rằng: kinh tế thị trường là sản phẩm của nền văn minh nhân loại chứ không phải riêng của chủ nghĩa tư bản. Thị trường và kinh tế thị trường ra đời cách đây 1.300 năm. Từ khi giai cấp tư sản xuất hiện, giai cấp này đã tận dụng nó để đẩy nhanh kinh tế phát triển đến mức người ta lầm tưởng nó là của riêng chủ nghĩa tư bản, thậm chí có người đồng nhất kinh tế thị trường với chính chủ nghĩa tư bản. Khi quá trình toàn cầu hóa tư bản chủ nghĩa diễn ra cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX, kinh tế thị trường phát triển mạnh mẽ với quy mô, tính chất. Đó chính là kinh tế thị trường tự do để giới tư sản chiếm đoạt càng nhiều lợi nhuận càng tốt. Như vậy, kinh tế thị trường không phải riêng của chủ nghĩa tư bản mà là thành tựu của văn minh nhân loại, tồn tại và phát triển qua các phương thức sản xuất khác nhau. Có kinh tế thị trường tư bản chủ nghĩa ở Mỹ và các nước phương Tây… có kinh tế thị trường xã hội chủ nghĩa ở Trung Quốc và cũng có kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam.

Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa được hình thành cùng với quá trình đổi mới tư duy kinh tế, là sự tìm tòi sáng tạo của Đảng Cộng sản Việt Nam. Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là một kiểu tổ chức nền kinh tế vừa dựa trên những nguyên tắc và quy luật vận động của kinh tế thị trường (đó là sự phát triển của kinh tế hàng hóa, của quan hệ hàng hóa – tiền tệ) vừa được chi phối bởi các nguyên tắc và tính chất xã hội chủ nghĩa, thể hiện một cách toàn vẹn và tập trên trên cả 3 mặt: sở hữu, tổ chức quản lý và phân phối. Chúng ta chỉ coi kinh tế thị trường là phương tiện, là cách thức để xây dựng chủ nghĩa xã hội gắn chặt với việc không ngừng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân, chứ không phải vì mục đích là bóc lột giá trị thặng dư, thu về lợi nhuận tối đa bằng mọi giá như chủ nghĩa tư bản.

Thực tiễn đất nước qua hơn 30 năm đổi mới dưới sự lãnh đạo của Đảng là minh chứng rõ nét nhất cho tính đúng đắn của sự phát triển tư duy kinh tế của Đảng về kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Nếu như năm 1988, quy mô của nước ta chưa tới 5,5 tỉ USD, GDP đầu người/năm là 86USD thì đến năm 2016, GDP đạt 205,32 tỉ USD và GDP đầu người/năm đạt 2.215 (tăng 37 lần GDP và tăng 27 lần GDP/người). So sánh với các nước trong khu vực và trên thế giới, chúng ta cũng có quyền tự hào về thành tựu kinh tế - xã hội mà kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa đem lại. Theo thống kê của Ngân hàng Thế giới (WB), năm 1990, GDP bình quân đầu người của Thái Lan là 1.508 USD, con số của Việt Nam chỉ là 98 USD (khoảng cách chênh lệch là 15,3 lần) thì đến năm 2015, GDP bình quân đầu người của Thái Lan là 5.815 USD, con số của Việt Nam là 2.111 USD (khoảng cách rút ngắn còn 2,7 lần). Với Philippin, năm 1990, GDP bình quân đầu người là 715 USD (cao gấp 7,3 lần so với Việt Nam), đến năm 2015 GDP bình quân đầu người là 2.904 (khoảng cách 1,4 lần). Việt Nam từ chỗ thấp hơn Ấn Độ về GDP bình quân đầu người (năm 1990, 375 USD với 98 USD) thì đến năm 2015, Việt Nam đã vượt Ấn Độ (2.111USD  với 1.593 USD). Đất nước ra khỏi tình trạng kém phát triển, trở thành quốc gia có thu nhập trung bình.

Cùng với phát triển kinh tế, Đảng chú trọng bảo đảm an sinh xã hội, không ngừng nâng cao đời sống của nhân dân. Theo Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB),Việt Nam đã đạt được những kỳ tích về xóa đói giảm nghèo. Năm 1993, tỷ lệ hộ nghèo trong cả nước chiếm tới 58%, đến cuối năm 2016 đã giảm còn 8,38% (theo chuẩn nghèo mới). Con số này thấp hơn nhiều tỷ lệ người nghèo so với các nước trong khu vực: Philippin (25,2%), Ấn Độ (21,9%), Thái Lan (12,6%), Indonesia (11,3%)…

Chúng ta có quyền tự hào về những đóng góp của Đảng và nhân dân ta vào sự phát triển lý luận Mác - Lênin về kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa đồng thời tin tưởng sâu sắc rằng, phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, nhất định chúng ta sẽ thực hiện được mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh. Vì thế, đừng vì mục đích chính trị xấu xa mà phủ định sạch trơn, cố xóa bỏ định hướng xã hội chủ nghĩa trong nền kinh tế thị trường ở nước ta hiện nay.